Wat betekent het om je thuis te voelen — in Tilburg, in Nederland, in een wereld gevormd door koloniale geschiedenissen? En wat betekent het om ontworteld te raken, terwijl je tegelijkertijd een nieuw thuis creëert en in deze stad nieuwe wortels slaat?

Kom op dinsdag 2 september naar het programma Migratie: van diaspora tot doorwerking en praat mee!

In Themaprogramma #4 staat migratie centraal. We onderzoeken hoe de verplaatsing van mensen — vaak als gevolg van kolonisatie en dekolonisatie — sporen heeft achtergelaten in de stad én in de levens van mensen, met bijdragen van Yvette Kopijn, Audry Bron en Dorothy Blokland.

Vanuit Tilburg verkennen we migratiegeschiedenissen vanuit de ABCSSS-eilanden (Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius en Sint-Maarten), Indonesië, de Molukken, Suriname en andere (ei)landen die ooit werden gekoloniseerd door Europese mogendheden. We staan stil bij de komst van verschillende gemeenschappen naar Tilburg in de twintigste eeuw, én bij hoe de koloniale erfenis vandaag de dag nog steeds doorwerkt — zowel hier in de diaspora als in de voormalige koloniën zelf.

Kennis

In een stad als Tilburg, waar uiteenlopende migratiegeschiedenissen samenkomen, dringt zich de vraag op wat we eigenlijk weten — en wat we níét weten. Terwijl inwoners van voormalige koloniën vaak veel leerden over Nederland, blijft de kennis over hun eigen geschiedenis hier opvallend beperkt. Dit wijst op een diepgewortelde ongelijkwaardigheid in kennisuitwisseling, versterkt door een eurocentrisch onderwijssysteem waarin verhalen, talen en perspectieven van elders nauwelijks een plek krijgen.

Ook de manier waarop media berichten over deze gemeenschappen laat vaak een negatief, eenzijdig beeld achter. Tegelijkertijd leeft de behoefte om juist wél ruimte te geven aan culturele expressies uit voormalige koloniën, om migratiegeschiedenissen zichtbaar te maken en ze te verankeren in de herinneringscultuur van de stad.

De koloniale en religieuze wortels van ontwikkelingssamenwerking werpen daarbij een ander licht op het bestaan ervan. En wie kijkt naar de geschiedenis van multinationals — zoals Shell — ziet hoe economische groei vaak tot stand kwam via koloniale exploitatie, met diepe gevolgen voor mens en natuur, toen én nu.

Audry Bron

Yvette Kopijn

Dorothy Blokland

Programma

Tijdens het programma schetst Yvette Kopijn, onlangs gepromoveerd op haar onderzoek Door Vrouwen Gedragen (LM. Publ. 2025) naar de Javaans-Surinaamse geschiedenis van dubbele (gedwongen) migratie, hoe (post)koloniale geschiedenissen doorwerken in verleden en heden. Ze laat zien hoe familieverhalen generaties met elkaar verweven, en hoe het delen en doorgeven ervan een bron van veerkracht en verbondenheid kan zijn binnen diasporagemeenschappen. Audry Bron gaat dieper in op hoe in koloniale denkbeelden gewortelde pseudowetenschap werd gebruikt om uitbuiting te rechtvaardigen, welke invloed dit heeft gehad op migratiegroepen in Nederland en hoe die doorwerking nog altijd zichtbaar is in onderwijs en op de werkvloer. Dorothy Blokland, theatermaker, spoken word-artiest en artistiek directeur van Radical Stories vertelt over The Power of Water. Dit project brengt kinderen uit Nederland en Suriname samen om via kunst en reflectie de rol van water en klimaatverandering te onderzoeken. Water fungeert daarin als verbindende kracht tussen werelden en generaties, en weerspiegelt zo de migratie- en koloniale geschiedenissen die centraal staan in dit themaprogramma.

Waar: Wijkcentrum de Symfonie (Eilenbergstraat 250, Tilburg)

Wanneer: Dinsdag 2 september 2025

Tijd: 19.00 uur – 21.00 uur (inloop vanaf 18.30 uur)

Deelname is gratis, maar wel graag even aanmelden.

Meld je aan voor 2 september – Migratie: van diaspora tot doorwerking

 

In 2024 is het koloniale verleden van Tilburg onderzocht om inwoners meer inzicht te geven in de rol die de stad speelde. Het onderzoek is afgerond en de resultaten zijn gepubliceerd. Deze delen we via een publieksprogramma met wandelingen, dialogen en educatie, georganiseerd door Gemeente Tilburg, Stadsmuseum Tilburg, de Bibliotheek LocHal en Beyond Walls, samen met inwoners. Tilburg is een inclusieve gemeente, en de impact van het koloniale verleden is nog steeds voelbaar. Door kennis over elkaars verleden te vergroten, brengen we mensen samen en maken we onze geschiedenis en de gevolgen voor het heden bespreekbaar. Door langdurige samenwerkingen en dialoog zorgen wij er samen voor dat deze verhalen niet alleen verzameld worden, maar ook actief gedeeld worden binnen en buiten Tilburg.