Door: Hans Happel

Onze wijk is veelkleurig in cultureel en religieus opzicht; Tilburg kent veel nieuwe religieuze gemeenschappen. Er zijn maar liefst 92 adressen bekend, hoofdzakelijk van migrantenkerken. Een aantal daarvan bevindt zich in onze wijk. Sommige duidelijk herkenbaar door hun gevel zoals de moskee aan de Von Suppéstraat, andere ondergebracht en inwonend bij gelijkgestemde zoals de Rooms-Katholieke Poolse parochie in de Mariakerk aan de Schans.

Wereldkerk
Voor het Ronde Tafelhuis vormen deze ontwikkelingen aanleiding voor een gesprek over de noodzaak van samenwerking tussen verschillende religieuze groeperingen. Op 21 september werd Mgr. Gerard De Korte, bisschop van Den Bosch, uitgenodigd hierover een lezing te verzorgen. In zijn  uiteenzetting benaderde hij de noodzaak van dialoog en samenwerking vanuit het perspectief van de Rooms Katholieke-Kerk als wereldkerk. In alle bescheidenheid spitste hij het thema van zijn lezing toe op de relatie van het Christendom met de Islam. “Mijn kennis van de andere godsdiensten is te beperkt”. Moslims zien het Christendom als een soort voorbereiding van de Islam. Jezus is voor hen de profeet Isa, de zoon van Maryam. Christenen beschouwen Jezus als Gods zoon. Een theologische dialoog over deze openbaring van God is slechts uiterst moeizaam te voeren. “Zeker in het begin is het niet zinvol om de Godsvraag te willen beantwoorden. Spits het gesprek niet te veel toe op verschillen, maar op wat je deelt in religieuze beleving en op de rol die het geloof speelt in je leven”. Beide religies onderkennen het belang van de diaconie aan armen, kwetsbaren en behoeftigen. Ook kennen beide godsdiensten bedevaarten en een jaarlijks terugkerende vastentijd. ”Op het gebied van het dagelijks bidden tot God kunnen christenen nog veel van moslims leren. Vroeger was het ook bij ons gebruik om vijf keer per dag te bidden: het  ochtend- en avondgebed, driemaal daags voor en na het eten”.

Een Islamitische Verlichting
De relatie van het Christendom met andere godsdiensten kent naast de dialoog ook de missie. Sinds het Tweede Vaticaans Concilie in de jaren zestig is er in de Rooms-Katholieke Kerk een verschuiving opgetreden van het primaat van de waarheid naar het primaat van de waardigheid van de mens. Niet langer staat het overtuigen van het eigen gelijk voorop. Geweld, waarmee de missie in het verleden gepaard ging, werd toen definitief afgewezen. “Mensen kunnen alleen in volle vrijheid geloven. De Kerk legt het geloof voor, reikt het aan,  legt het niet op”. In dit verband sprak de bisschop over de ongelukkige toespraak van Paus Benedictus in 2006 in Regensburg waarin hij moslims opriep de christenen te volgen, die ‘geleerd hebben af te zien van geweld’. Gerard de Korte wees erop dat de meeste slachtoffers van islamitisch geweld in de wereld andere moslims zijn. “De Islam heeft behoefte aan een oecumene tussen soennieten en sjiieten,  een Islamitische Verlichting”. Wel stelde hij de vraag hoeveel ruimte er nog is voor christenen in de moslimwereld. Christelijke minderheden hebben het moeilijk. Hij benadrukte het belang van een rechtstaat, waarin rechten van minderheden zijn gegarandeerd.

Gezamenlijke zorg voor de aarde.
De Korte sloot af met een lans te breken voor de gezamenlijke  verantwoordelijkheid en zorg voor de aarde. “Er zijn momenteel 2,2, miljard christenen en 1,8 miljard moslims. Samen vormen zij meer dan de helft van de wereldbevolking. De drie grote internationale thema’s: vrede, gerechtigheid en de heelheid van de schepping gaan ieder mens aan. We dienen daartoe de krachten te bundelen”. Met het noemen van de jaarlijkse ontmoetingen van de religieuze leiders in Assisi wees De Korte op de dialoog op wereldniveau. Maar wat betekent dit voor ons in de dagelijkse ontmoeting met moslims? In Stokhasselt Noord is het overgrote deel van de bewoners moslim, dreigt daar het spookbeeld van de segregatie? Christenen hebben vanuit hun geloof door schade en schande geleerd hoe het anders kan. Kan de dialoog voorkomen dat moslims zich opsluiten in ‘een zuil’, hun eigen subcultuur en eigen scholen?